بررسی تطبیقی-تحلیلی ترجمۀ قرآنِ بهرام‌پور و صفوی بر پایۀ الگوی انسجام هلیدی و حسن (مطالعه موردی سورۀ نازعات)

نوع مقاله: مقالۀ علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

2 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

3 کارشناس تفسیر قرآن دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

چکیده

مباحث زبان­شناسی از دیرباز مورد توجه دانشمندان اسلامی قرار گرفته است. از جمله مباحث زبان­شناسی، بررسی میزان توانایی انتقال مفاهیم متنی به مخاطب بوده و برای بررسی این موضوع، نظریات مختلفی مطرح شده است. در این جستار با تکیه بر یکی از نظریات نوپا و مورد استقبال دانشمندان اسلامی یعنی نظریۀ تکامل یافته انسجام متن هلیدی و حسن (1985) به بررسی میزان انسجام متنی دو ترجمۀ مشهور قرآن، ترجمۀ صفوی (1388) و بهرام­پور (1387) پرداخته شده است. بحث انسجام در سه سطح دستوری، واژگانی و پیوندی قابل تأمل و بررسی است؛ در میان پژوهش­های انجام شده در این موضوع بررسی میزان کارآیی دو ترجمۀ بهرام­پور و صفوی با رویکردی تطبیقی-تحلیلی رویکردی جدید برای اعتبار سنجی ترجمه­های حاضر قرآن کریم بوده و لذا در این پژوهش با پیاده­سازی این نظریه بر دو ترجمه مذکور و با استمداد از روش آماری، توفّق و مطابقت بیشتر ترجمۀ صفوی با نظریۀ هلیدی و حسن در سورۀ مبارکۀ نازعات به سبب کاربست بیشتر عوامل انسجام دستوری در متن یعنی ارجاع، حذف و جانشینی مشاهده می­شود و بر این اساس می­توان ترجمۀ صفوی را در چارچوب این نظریه منسجم ­تر از ترجمۀ بهرام­پور دانست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Translation of the Quran in Bahrampour and Safavid Based on the Holliday and Hassan Coherence Model (A Case Study of Nourous Surah)

نویسندگان [English]

  • mohammad naghib 1
  • mortaza sazjini 2
  • mohammad mosavi 3
1 Assistant Professor of Quran Qom University of Science and Education
2 Ph.D. Student, Comparative Interpretation of Quran Science and Education University of Karim Qom
3 Expert Commentary on Quran Quran University of Science and Education Qom
چکیده [English]

Linguistics has long been considered by Islamic scholars. One of the topics of linguistics is the ability to translate contextual meanings into the audience, and various ideas have been presented to examine this issue. In this essay, based on one of the ideas of the newly begging and welcomed by Islamic scholars, the evolutionary theory of the coherence of the text of Michael Holliday and Raghieh Hassan, has examined the text integrity of the two famous translations of the Qur'an, the Safavid translation and Bahrampour. The discussion of coherence in three levels of grammatical, lexical, and transitive can be considered; Among the studies carried out in this paper, the evaluation of the efficiency of two Bahrampour and Safavid translations with a comparative-analytical approach is a new approach for validating the present translations. The Holy Qur'an has been mentioned. Therefore, in this study, by implementing this theory, the two translations mentioned above and using the statistical and graphical method, the convexity and correspondence of most of the Safavid translation with the theory of Holliday and Hassan in the blessed Qur'an, were achieved, and one can, In the framework of this theory, the Safavid translation is more coherent than the translation of Bahrampour.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Translation of Quran
  • Bahrampour
  • SAFAVID
  • Holliday and Hassan
  • coherence
قرآن کریم.

آقا­گل­زاده، فردوس (1385). تحلیل گفتمان، انتقادی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

بهجو، زهره (1377). «طرح کدبندی ابزارهای انسجام در زبان فارسی»، مجله فرهنگ، شماره بیست و پنج و بیست و شش، صص212-189.

بهرام پور، ابوالفضل (1387). ترجمه قرآن، تهران: سازمان دارالقرآن کریم.

حلوه، نوال بنت ابراهیم (2012). اثر التکرار فی التماسک النصی مقاربه معجمیه تطبیقیه فی ضوء مقالات د. خالد منیف، ریاض: جامعه الامیره نوره بنت عبدالرحمن.

سارلی، ناصر­قلی، ایشانی، طاهره (1390). «نظریه انسجام و هماهنگی انسجامی و کاربست آن در یک داشتان کمینه فارسی (قصه نردبان)»، دو فصلنامه زبان پژوهی دانشگاه الزهراء، سال دوم، شماره 4، صص 51-77.

شعبانلو، علیرضا؛ ملک ثابت، مهدی، جلالی پنداری، یدالله (1387). «فرایند انسجام دستوری در شعرای بلند از عمعق بخارایی»، مجله گوهر دریا، شماره پنجم، صص 185-165.

صفوى، محمدرضا (1388). ترجمه قرآن بر اساس المیزان، قم: دفتر نشر معارف.

طباطبایی، سید محمد حسین (1417). المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه.

عکبرى، عبدالله بن حسین (1419). التبیان فی إعراب القرآن، ریاض: بیت الأفکار الدولیه.

فتوحی، محمود (1390). سبک­شناسی نظریه­ها، رویکردها و روش­ها، تهران: سخن.

لطفی پور ساعدی، کاظم (1371). درآمدی بر اصول و روش ترجمه، تهران: نشر دانشگاهی.

محمد، عزه شبل (2009). علم لغه النص النظریه و التطبیق، الطبعه الثانیه، القاهره: کتبه الآداب.

معرفت، محمد هادی (1379). تفسیر و مفسران، قم: موسسه فرهنگی تمهید.

معین­الدینی، فاطمه (1382). «شگردهای ایجاد انسجام متن در کلیله و دمنه»، مجله فرهنگ، شماره چهل و ششم و چهل و هفتم، صص 326-303.

مهاجر، مهران؛ نبوی، محمد (1376). به سوی زبان شناسی شعر: رهیافتی نقش­گرا، تهران: مرکز.

یار محمدی، لطف­اله، گفتمان­شناسی رایج و انتقادی، انتشارات هرمس: تهران: (1383ش).

Halliday, M.A.K and Ruqaiya Hasan )1976), Cohesion in English, London: longhgman.

______________________________(1985), Language, context and Text: Aspect of language in social semiotic perspective.Oxford:University Press

Ruqaiya Hasan, (1984) Coherence and cohesive harmony. In flood (ed) Understanding reading comprehensions. Language. And, structure of prose, p:181-219.