1396 1 1 1 0

0 تبیین معانی علی در تفسیر کشاف بر مبنای استعاره‌های مفهومی Analyzing the Senses of "علی" (on) in Kashshaf on the Basis of Conceptual Metaphors https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_2737.html 0 تحلیل معنی براساس استعاره‌های مفهومی رویکردی جدید در مطالعات معنایی است که در زبان‌شناسی شناختی معرفی شده است. نگارندگان مقالة حاضر بر این باورند که تحلیل‌های زمخشری دربارة معانی حروف اضافه شباهت بسیاری به تحلیل معنی بر مبنای استعاره‌های مفهومی دارد. بر این اساس، در این مقاله هدف این است که دریابیم: 1. آیا تبیین‌های زمخشری دربارة معانی حروف اضافه از الگوی منسجمی تبعیت می‌کند؟ و 2. آیا این تبیین‌ها با آن‌چه اکنون استعارة مفهومی نامیده می‌شود شباهت دارد؟ و 3. آیا تحلیل معنی حروف اضافه براساس استعارة مفهومی می‌تواند راه‌کار مفیدی به‌شمار‌ آید؟ برای پاسخ‌دادن به این پرسش‌ها تفسیر دوازده آیه را که در آن‌ها حرف اضافه علی به‌کار رفته است از تفسیر کشاف تحلیل کردیم. در نهایت این نتیجه به‌دست آمد که رویکرد زمخشری دست‌کم برای توضیح و تفسیر معانی علی در این آیات تابع رویکرد واحدی است که مبانی آن شباهت قابل توجهی با سازوکار استعاره‌های مفهومی دارد. 1 Analyzing meanings on the basis of conceptual metaphors is a rather new approach in cognitive semantics. The authors of the present essay claim that Zamakhshari's explanations about the senses of prepositions show methodological and conceptual resemblance to the conceptual metaphor theory. In this research we aim to find out: 1. Dozamakhshari's explanations about the senses of علی follow a unified framework? 2. Does this framework show resemblance to conceptual metaphor theory? 3. Does analyzing the senses of prepositions employing the conceptual metaphor theory have contributions for the semantics of prepositions? To answer these questions the interpretations of twelve verses in which the preposition  علیis used were analyzed on the basis of Kashshaf. Consequently we found out that Zamakhshari's explanations about the senses ofعلی  in those verses showed theoretical uniformity and methodological and conceptual resemblance to the conceptual metaphor theory. 3 20 آزیتا افراشی Azita Afrashi دانشیار پژوهشکده زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran aafrashi@ihcs.ac.ir حنیف افخمی ستوده hanif Afkhami دکترای زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Iran hanif_sotoodeh@yahoo.com Kashshaf علی preposition cognitive semantics conceptual metaphor mapping قرآن کریم.##افراشی، آزیتا (1395). مبانی معناشناسی شناختی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##افراشی، آزیتا و فاطمه یگانه (1395). «استعاره‌های جهتی در قرآن با رویکرد شناختی»، مجلة علمی ـ پژوهشی جستارهای زبانی، دورة هفتم، ش 5، پیاپی33، آذر و دی.##افراشی، آزیتا، تورج حسامی، و بئاتریس سالاس (1391). «بررسی تطبیقی استعاره‌‌های مفهومی جهتی در زبان‌‌های اسپانیایی و فارسی»، فصل‌نامة پژوهش‌‌های زبان و ادبیات تطبیقی، س 3، ش 4.##البرقوقی، عبدالرحمن (1938). شرح دیوان المتنبی، بیروت: دارالکتاب العربی.##حافظ، شمس‌‌الدین محمد (1379). دیوان حافظ، مصححان محمد قزوینی و قاسم غنی، تهران: پارسا.##زمخشری، محمود بن عمر (1388). تفسیر کشاف، ترجمة مسعود انصاری، تهران: ققنوس.##زمخشری، محمود بن عمر (1974). الکشاف فی تفسیر القرآن، مصحح حسین احمد مصطفی، بیروت: دارالکتب العربی.##سلمان، علی‌جاسم (2003). مسوعه معانی الحروف العربیه، اردن: دار اسامه للنشر و التوزیع.##ضیف، شوقی (1383). تاریخ و تطور علوم بلاغت، ترجمة محمدرضا ترکی، تهران: سمت.##قائمی‌‌نیا، علیرضا (1388). «نقش استعاره‌‌های مفهومی در معرفت دینی»، قبسات، س 14.##کرد زعفرانلو کامبوزیا، عالیه و خدیجه حاجیان (1389). «استعاره‌‌های جهتی قرآن با رویکرد شناختی»، فصل‌نامة نقد ادبی، س 2، ش 9.##مولوی، جلال‌الدین محمد بن محمد (1375). مثنوی معنوی، مصحح رینولد الین نیکلسون، تهران: توس.##هوشنگی، حسین و محمود سیفی پرگو (1388). «استعاره‌‌های مفهومی از منظر زبان‌‌شناسی شناختی»، پژوهش‌نامة علوم و معارف قرآن کریم، س 1، ش 3.##Brugman, C. (1981). ‘The Story of Over’, MA Thesis, University of California in Berkeley.##Brugman, C. (1988). The Story of Over: Polysemy, Semantics and the Structure of the Lexicon, Newyork: Garland.##Deignan, A. (2005). Metaphor and Corpus Linguistics: Convering evidence in language and communication research, Amesterdam/ Philadelphia: John Benjamins Publication Company.##Evans, V. and A. Tyler (2003). The Semantics of English Prepositions, (Spatial Senses, Embodied Meaning and Cognition), Cambridge: Cambridge University Press.##Grady, J. E. (2007). ‘Metaphor’, in D. Geeraerts and H. Cuckens (eds.), The Oxford Handbook of Cognotive Linguistics, Oxford: Oxford University Press.##Herskovits, A. (1986). Language and Spatial Cognition: An Interdisciplinary Study of Prepositions in English, Cambridge: CambridgeUniversity Press.##Kövecses, Z. (2002/ 2010). Metaphor: A Practical Introduction, Oxford: Oxford University Press.##Kövecses, Z. (2006). Language, Mind, and Culture: A Practical Introduction, Newyork: Oxford University Press.##Kövecses, Z. (1993a). ‘The Contemporary Theory of Metaphor’, in A. Ortony (ed.), Metaphor and Thought, Cambridge: University of Cambridge Press.##Lakoff, G. and M. Johnson (1980). Metaphors We Live by, Chicago: University of Chicago Press.##Lakoff, G. and M. Johnson (1999). Philosophy in the Flesh, Newyork: Basic Books.##Lindner, S. J. (1982). ‘A Lexico-semantics Analysis of English Verb Particle Constructions with “out” and “up”’, PhD Dissertation, University of California, San Diego.##Steen, G. (1994). Metaphor and Language and Literature: A Cognitive Perspective, Tilburg: Tilburg University Press.##Reddy, M. J. (1979/ 1993). ‘The Conduit Metaphor: A Case of Frame Conflict in Our Language about Language’, in Andrew Ortony (ed.), Metaphor and Thought, Cambridge: Cambridge University Press.##Sweetser, E. (1984). From Etymlogy to Pragmatics: Metaphorical and Cultural Aspects of Semantic Structure, Cambridge: Cambridge University Press.##Turner, M. (1991). The Study of English in the Age of Cognitive Science, Princeton: University of Princeton Press.##Vandeloise, C. (1991). Spatial Prepositions: A Case Study From French, Chicago: University of Chicago Press.##Yu, N. (2006). ‘Metaphor from Body and Culture’, in Raymond W. Gibbs, Jr. (2008), The CAMBIDGE HANDBOOK OF Metaphor and Thought, Cambridge: Cambridge University Press.##

0 رویکردی بین‌الادیانی به معنای «من بعد الذکر» در قرآن کریم Interreligious Approach to the Meaning of “Men Ba’de al-Dhikr” in the Holy Quran https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_2738.html 0 کاوش در برخی مفاهیم قرآنی، که در آموزه‌های دیگر ادیان ابراهیمی نیز وجود دارند، مجال مناسبی برای مطالعات تطبیقی بین‌الادیانی و بررسی موارد اشتراک و افتراق آن‌ها را فراهم می‌آورد. مفهوم «ذکر» در سیاق آیة 105 سورة انبیاء در شمار نمونه‌هایی است که با مضامین مشابهی در آیات عهد عتیق رایج به کار برده شده است. پژوهش حاضر تلاش کرده با به‌کارگیری داده‌های زبان‌شناسی تاریخی از خلال دیدگاه مفسران قرآن کریم و نیز شارحان عهدین در خصوص معنای آیه و مفهوم ذکر در آن به تبیینی بین‌الادیانی از مفهوم قرآنی نایل آید. 1 Investigation in some Quranic themes common with some other Abrahamic religions is a suitable field for interreligious studies and can be a basis for a comparison and contrast concerning the common and non-common materials. The concept of Dhikr (remembrance) in the texture of the verse 21: 105 is one of the cases being in connection which corresponding concepts in the Old Testament. In this essay, the material provided by historical linguistic methods is applied to analyze the opinions shown in Quranic exegeses compared to materials in Biblical studies to reach an interreligious explanation of the Quranic concept. 21 35 احمد پاکتچی Ahmad Pakatchi دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق (ع) Iran apakatchi@gmail.com Keywords: Dhikr Remembrance Psalms Torah Old Testament Earth as Heritage ابن ابی حاتم، عبدالرحمن بن محمد (1419ق). تفسیر القرآن العظیم، به کوشش اسعد محمد الطیب، صیدا/ بیروت: المکتبة العصریة.##ابن ابی زمنین، محمد بن عبدالله (1433ق). تفسیر، به کوشش حسین بن عکاشة و محمد بن مصطفی الکنز، قاهره: مکتبة الفاروق الحدیثة.##ابن ‏ابی شیبه، عبدالله بن محمد (1409ق). المصنف، به کوشش کمال یوسف الحوت، ریاض: مکتبة الرشد.##ابن جزی، محمد (1403ق). التسهیل لعلوم التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی.##ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی (1407ق). زاد المسیر، به کوشش محمد بن عبدالرحمن عبدالله، بیروت: دار الفکر.##ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی (1404ق). نزهة الاعین النواظر، به کوشش محمد عبدالکریم کاظم الراضی، بیروت: مؤسسة الرسالة.##ابن خالویه‌، حسین بن احمد (1401ق). الحجة فی القراءات السبع، به کوشش عبدالعال سالم مکرم، بیروت: دار الشروق.##ابو عبید قاسم‌ بن‌ سلام‌ (1987م). الناسخ‌ و المنسوخ‌، به‌ کوشش‌ برتن‌، کمبریج: یادوارة گیب.##ابوالفتوح رازی، حسین بن علی (1371). روح الجنان و روح الجنان (تفسیر)، به کوشش محمدجعفر یاحقی و محمدمهدی ناصح، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.##ابوالمحاسن دمشقی، یوسف بن موسی (بی‌تا). المعتصر من المختصر، بیروت/ قاهره/ دمشق: عالم الکتب/ مکتبة المتنبی/ مکتبة سعد الدین.##ابونعیم‌ اصفهانی‌، احمد بن عبدالله (1351ق). حلیة الاولیاء، قاهره‌: مطبعة السعادة.##ابوهلال عسکری، حسن بن عبدالله (1428ق). الوجوه و النظائر، به کوشش محمد عثمان، قاهره: مکتبة الثقافة الدینیة.##بسوی، یعقوب بن سفیان (1394-1396ق). المعرفة و التاریخ‌، به‌ کوشش‌ اکرم‌ ضیاء عمری، بغداد: مطبعة الارشاد.##بغوی، حسین بن مسعود (1407ق). معالم التنزیل، به کوشش خالد العک و مروان سوار، بیروت: دار المعرفة.##پوست، جورج (1981م). فهرس الکتاب المقدس، بیروت: مکتبة المشعل.##تفلیسی، حبیش (1340ش). وجوه قرآن، به کوشش مهدی محقق، تهران: دانشگاه تهران.##ثعالبی، عبدالملک بن محمد (1404ق). الاشباه و النظائر فی الالفاظ القرآنیة، به کوشش محمد المصری، بیروت/ قاهره: عالم الکتب/ مکتبة المتنبی.##ثعلب، احمد بن یحیی (1960م). مجالس ثعلب، به کوشش عبدالسلام محمد هارون، قاهره: دار المعارف.##ثعلبی، احمد بن محمد (1422ق). تفسیر الکشف و البیان، به کوشش ابومحمد بن عاشور، بیروت: دار احیاء التراث العربی.##حاکم‌ نیشابوری، محمد بن عبدالله (1411ق). المستدرک علی الصحیحین‌، به کوشش مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت: دار الکتب العلمیة.##حیری، اسماعیل بن احمد (1996م). وجوه القرآن الکریم، به کوشش فاطمه یوسف الخیمی، دمشق: دار السقا.##دامغانی، حسین بن محمد (بی‌تا). الوجوه و النظائر لالفاظ کتاب الله العزیز، به کوشش عربی عبدالحمید علی، بیروت: دار الکتب العلمیة.##شافعی‌، محمد بن ادریس (بی‌تا). الام‌، بیروت: دارالمعرفة.##شوکانی، محمد بن علی (بی‌تا)  فتح القدیر، بیروت: دار الفکر.##صفار، محمد بن حسن (1404ق). بصائر الدرجات‌، تهران: مکتبة الاعلمی.##صنعانی‌، عبدالرزاق‌ بن همام (1410ق). تفسیر القرآن، به کوشش مصطفی مسلم محمد، ریاض: مکتبة الرشد.##ضیاء مقدسی، محمد بن عبدالواحد (1410ق). الاحادیث المختارة، به کوشش عبدالملک عبدالله دهیش، مکه: مکتبة النهضة الحدیثة.##طباطبایی‌، محمدحسین (بی‌تا). المیزان‌، قم: جماعة المدرسین.##طبری، محمد بن جریر (1405ق). التفسیر، بیروت: دار الفکر.##طحاوی، احمد بن محمد (1408ق). شرح مشکل الآثار، به کوشش شعیب الارنؤوط، بیروت: مؤسسة الرسالة.##عهد عتیق (کتاب مقدس) (1904). لندن: انجمن پخش کتب مقدسه.##العهد العتیق (الکتاب المقدس) (1982). قاهره: دار الکتاب المقدس.##فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (1393-1416ق). بصائر ذوی التمییز، به کوشش محمدعلی النجار، قاهره: المجلس الاعلی للشؤون الاسلامیة.##قمی‌، علی‌ بن ابراهیم (1386-1387ق‌). التفسیر، به کوشش طیب موسوی جزائری، نجف: مکتبة الهدی.##کلینی‌، محمد بن یعقوب (1391ق). الکافی، به‌ کوشش‌ علی‌اکبر غفاری، تهران‌: دار الکتب الاسلامیة.##مفید، محمد بن محمد (1414ق). تصحیح‌ اعتقادات‌ الامامیة، قم‌: دار المفید.##مقاتل بن سلیمان (1424ق). تفسیر القرآن، به کوشش احمد فرید، بیروت: دار الکتب العلمیة.##مقاتل بن سلیمان (1427ق). الوجوه و النظائر فی القرآن العظیم، به کوشش حاتم صالح الضامن، دبی: مرکز جمعة الماجد.##مکی‌، محمد بن علی (1417ق). قوت‌ القلوب‌، به کوشش باسل عیون السود، بیروت‌: دار الکتب العلمیة.##واقدی، محمد بن عمر (بی‌تا). فتوح الشام، بیروت: دار الجیل.##هارون بن موسی قاری (1409ق). الوجوه و النظائر فی القرآن الکریم، به کوشش حاتم صالح الضامن، بغداد: وزارة الثقافة و الاعلام.##هناد بن سری کوفی (1406ق). الزهد، به کوشش عبدالرحمن‌ عبدالجبار فریوائی‌، کویت: دار الخلفاء.##یحیی‌ بن‌ معین‌ (1419ق). الفوائد، روایت ابوبکر مروزی، به‌ کوشش‌ خالد بن عبدالله السبیت، ریاض: مکتبة الرشد.##Aboda Zara (1990). Megillah, in: Hebrew-English edition of the Babylonian Talmud, I. Epstein (ed.), London, Soncino Press.##Biblia Hebraica (1937). R. Kittel and P. Kahle (eds.). Stuttgart, Württembergische Bibelanstalt.##Chenderlin, Fritz (1982). Do this as my Memorial: The Semantic and Conceptual Background and Value of Anamnēsis in 1 Corinthinas 11: 24-25, Gregorian Biblical Bookshop.##Clarke, Adam (1835-1846). The Holy Bible with a Commentary and Critical Notes, New York: Methodist Episcopal Church.##Gesenius, W. (1955). Hebrew and English Lexicon of the Old Testament, ed. F.A. Brown, Oxford: Oxford University Press.##Gill, John (1748-1763). An Exposition of the Old Testament, London: N.P.##Jastrow, Marcus (1903). A Dictionary of the Targumim, the Talmud Babli and Yerushalmi and the Midrashic Literature, London/ New York: Luzac/ Putnam.##Leslau, Wolf (1991). Comparative Dictionary of Ge’ez (Classical Ethiopic), Wiesbaden: Harrassowitz.##Liddell, H. G. and R. Scott (1990). A Greek- English Lexicon, H. S. Jones and R. McKenzie (eds.), Oxford: Oxford University Press.##The Old Testament in Greek (1906). A. E. Brooke and N. McLean (eds.), Cambridge: Cambridge University Press.##Schottroff, Willy (1964). Gedenken im Alten Orient und im Alten Testament: Die Wurzel zalar im semitischen Sprachkreis, Neukirchener Verlag.##Yerushalmi, Yosef Hayim (1996). Zakhor: Jewish History and Jewish Memory, Washington: University of Washington Press.##

0 روش تفسیری حکیم ترمذی The Theory and Methodology of Al-Ḥakim Al-Tirmidhi' in Interpretation of Quran https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_2753.html 0 چکیده متن کامل تفسیر حکیم ترمذی، مفسر، صوفی، فقیه، و حکیم سدۀ 3ق، بر جای نمانده است. با این حال، در آثار گوناگون او بحث‌های تفسیری فراوان را می‌توان یافت. به یک معنا حتی می‌شود گفت عمدۀ این آثار تفاسیری بر آیات مختلف قرآن هستند. اثرگذاریِ وی در شکل‌گیری و تکاملِ آموزه‌های صوفیانه، شناخت آرای تفسیری و روش او برای فهم قرآن را ضروری می‌کند؛ هم‌چنان که رویکرد ویژۀ وی به حکمت و اندیشه‌ها و علوم باستانی رایج در ماوراء‌النهر نگاه او به جایگاه علوم بشری در فهم دین، و سر آخر، پیش‌گامی‌اش در تفسیر موضوعی قرآن و نظریه‌پردازی برای تأویل نیز مستلزم همین هستند. وانگهی، فهم قرآن از نگاه وی دو ساحت مختلف را در بر می‌گیرد: ظاهر قرآن و باطنش، که شناخت هر یک از این دو محتاج کاربرد روشی متفاوت از دیگری است. بناست که در این مطالعه فقط روش وی را برای فهم ظاهر قرآن بکاویم؛ یعنی همان که در ادبیات حکیم ترمذی «تفسیر» خوانده می‌شود و با «تأویل» یا روش فهم باطن قرآن تقابل آشکاری دارد. بدین منظور، کوشش‌های وی برای فهم قرآن را در سطوح مختلف الفاظ، عبارات، سوره‌ها، و کل قرآن به‌مثابۀ متنی واحدْ بازشناسی و نوآوری‌هایش را در این زمینه‌ها مرور خواهیم کرد؛ هم‌چنان که بر شیوه‌های او برای تفسیر موضوعی قرآن کریم تأکید می‌ورزیم و بدان‌ها نظری ویژه خواهیم داشت. 1 Despite of the fact that the full version of al-Hakim al-Tirmidhi'sKitab Al Tafsir has not remained to this day, interpretational discussions can be addressed in his corpus reflecting his hermeneutical and exegetical considerations. His influence on the formation of mystic teachings and their evolution necessitates the understanding of his exegetical ideas and methods for the interpretation of Quaran. This becomes more important, when one considers his approach to the wisdom (Al Hikma), thoughts and traditional sciences prevailing at his time in Transoxiana, as well as his unprecedented works in subject-wise exegesis of Quaran and his theories for its esoteric interpretation of it. The comprehension of Quaran in his methodology consists of two layers:  the outer and the inner, in Islamic cultured referred to respectively as al-Zahir and al Batin, understanding each of which requires a different method. Here we will focus on the former, that is the one al-Tirmidhi himself calls al-Tafsir, which is different from al-Ta'wil, the understanding of al-Batin of Quaran. To this aim, we will try to survey his attempts in unraveling the meaning of Quran, in different levels of: words, phrases, Suras (paragraphs), and also Quaran as a whole, and we will review his innovational exegetical affairs emphasizing, in particular, on his approaches to subject-wise interpretation of Quaran. 37 62 حامد(فرهنگ) خانی(مهروش) Hamed(Farhang) Khani( Mehrvash) دانشیار گروه الاهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان، گرگان، ایران Iran mehrvash@hotmail.com : al-Tafsir al-Ta'wil Homonymy Mythological Morphology al Ḥikma al Ishtiqāq al-Kabīr al-Ḥurūfiyya the history of Historical Linguistics the history of subject-wise interpretation of Quran قرآن کریم.##ابن ابی‌حاتم رازی، عبدالرحمان بن محمد (بی‌تا). التفسیر، به کوشش اسعد محمد طیب، صیدا: المکتبة العصریه.##ابن‌جنی، عثمان (بی‌تا). الخصائص، به کوشش محمد علی نجار، بیروت: عالم الکتب.##ابوزید، نصر حامد (1996). الاتجاه العقلی فی التفسیر: دراسة فی قضیة المجاز فی القرآن عند المعتزلة، دار البیضاء، المرکز الثقافی العربی.##بحیری، عبدالرحمان (1410 ق). «الوجوه و النظائر فی القرآن الکریم»، دار الحدیث الحسنیه، ش 8.##پاکتچی، احمد (1372). «ابوحنیفه»، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران، ج 5، تهران.##جیوشی، محمد ابراهیم (1401 ق). «منهج الحکیم الترمذی فی التفسیر»، الازهر، س 53، جمادی الاولی، ش 5.##حسینی، عبدالمحسن (بی‌تا). المعرفة عند الحکیم الترمذی، قاهره: دار الکاتب العربی.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1389 ق). الحج و اسراره، به کوشش حسنی نصر زیدان، قاهره: مطبعة السعادة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1400 ق). المسائل المکنونه، به کوشش محمد ابراهیم جیوشی، قاهره: دار التراث العربی.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1413 ق). ادب النفس، به کوشش احمد عبدالرحیم سایح، قاهره: الدار المصریة اللبنانیة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1422 ق). غور الامور، به کوشش احمد عبدالرحیم سایح و احمد عبده عوض، قاهره: مکتبة الثقافة الدینیة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1426 ق). ریاضة النفس، به کوشش ابراهیم شمس‌الدین، بیروت: دار الکتب العلمیه.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1428 ق). «مسألة فی شأن النیة»، به کوشش خالد زهری، آفاق الثقافة و التراث، ش 59.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1965). ختم الاولیاء، به کوشش عثمان اسماعیل یحیی، بیروت: المطبعة الکاثولیکیة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1969). تحصیل نظائر القرآن، به کوشش حسنی نصر زیدان، قاهره: مطبعة السعادة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (1992). جواب کتاب من الری، ضمن ثلاثة مصنفات للحکیم الترمذی، به کوشش بیراند راتکه، بیروت:‌ فرانتس اشتاینر.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (2005). اثبات العلل، به کوشش خالد زهری، رباط، کلیة الآداب و العلوم الانسانیة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (2007). کیفیة السلوک الی رب العالمین، به کوشش عاصم ابراهیم کیالی، بیروت، دار الکتب العلمیه.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (2011). الاحتیاطات، به کوشش عبدالواحد جهدانی، بیروت: دار الکتب العلمیة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا الف). منازل القربه، ضمن کیفیة السلوک الی رب العالمین.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا ب). آداب المریدین، به کوشش عبدالفتاح برکة، قاهره: مطبعة السعادة.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا پ). الامثال، به کوشش سید جمیلی، بیروت/ دمشق: دار ابن زیدون/ دار اسامه.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا ت). بیان الفرق بین الصدر و القلب و الفؤاد و اللب، به کوشش احمد عبدالرحیم سایح، قاهره: مرکز الکتاب للنشر.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا ث). بیان الکسب، ضمن آداب المریدین.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا ج). جواب المسائل التی سأله اهل سرخس عنها، ضمن ثلاثة مصنفات ....##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا چ)، سیرة الاولیاء، ضمن ثلاثة مصنفات ... .##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله (بی‌تا ح). نوادر الاصول، به کوشش عبدالرحمان عمیره، بیروت: دار الجیل.##حکیم ترمذی، محمد بن عبدالله، المنهیات (2003). به کوشش محمد عثمان خشت، قاهره: مکتبة القرآن.##راتکه، بیراند (1398 ق). «الحکیم الترمذی»، مجلة مجمع اللغة العربیة بدمشق، ش 53 (3).##سلمی، محمد بن حسین (2001). التفسیر، به کوشش سید عمران، بیروت: دار الکتب العلمیه.##شاذلی، محمد (بی‌تا). «النظائر فی القرآن الکریم بین مقاتل بن سلیمان البلخی و محمد بن علی الحکیم الترمذی»، اللسان العربی، ش 15 (1).##طبری، محمد بن جریر (1995). التفسیر، به کوشش صدقی جمیل عطار، بیروت، دار الفکر.##عبدالعال سالم مکرم (1417 ق). المشترک اللفظی فی الحقل القرآنی، بیروت: مؤسسة الرساله.##فرزانه، بابک (1379). «اشتقاق»، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران، ج 9، تهران.##لسانی فشارکی، محمدعلی (1383). «بقره، سوره»، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ج 12، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران، تهران.##مقاتل بن سلیمان (1424 ق). التفسیر، به کوشش احمد فرید، بیروت: دار الکتب العلمیه.##مقاتل بن سلیمان (1427 ق). الوجوه و النظائر، به کوشش حاتم صالح ضامن، دبی: مرکز جمعة الماجد للثقافة و التراث.##مهروش (1395). مبانی «نظریۀ تفسیری حکیم ترمذی»، دوفصل‌نامۀ پژوهش‌های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی، س 17، ش 46.##نحاس، احمد بن محمد (1409 ق). معانی القرآن، به کوشش محمدعلی صابونی، مکه: جامعة ام القری.##هارون بن موسی اعور (1409 ق). الوجوه و النظائر فی القرآن، به کوشش حاتم صالح ضامن، بغداد: دار الحریة.##یحیی بن سلام (1979). التصاریف، به کوشش هند شلبی، تونس: الشرکة التونسیة للتوزیع.##Bausani, A. (1986). “Ḥurūfīyya,” Encyclopedia of Islam, ed. B. Lewis et al., Vol. III, Leiden, Brill.##Sviri, Sara (2002). “Words of Power and the Power of Words: Mystical Linguistics in the Works of al-Hakim al-Tirmidhi,” JSAI, XXVII.##

0 جستاری در معناشناسی ‌شناختی و کارآیی آن در خوانش قرآن ‌کریم A Study on Cognitive Semantics and its Effectiveness in the Holy Qur'an Reading https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_2754.html 0 معناشناسی شناختی متأخرترین و هم‌زمان مطرح‌ترین دیدگاه در میان نظریه‌های معناشناسی معاصر است که طی چهار دهة گذشته نشو و نما یافته است. در اهمیت این نظریه همین بس که ذهن اندیشمندان گوناگونی را به خود معطوف کرده است. مبانی و مؤلفه‌های این نظریه کدام است؟ آیا می‌توان این دیدگاه را پارادایمی موجه در زبان‌شناسی و معناشناسی دانست که پاسخ‌گوی مسائل حوزة زبان و معناست؟ نیز این پرسش برای پژوهش‌گران مسلمان بسی مهم است که آیا می‌توان این نظریه را چهارچوبی رسا و استوار در خوانش مفاهیم قرآن و معنا‌شناسی معارف آن انگاشت؟ این جستار تلاشی است برای پاسخ به پرسش‌های فوق که به روش تحلیلی ـ تطبیقی تکوین یافته است. مؤلف، ضمن بازخوانی عناصر اصلی نظریة معناشناسی شناختی، به بررسی آن‌ها به‌ویژه از منظر فلسفة علمی می‌پردازد و سپس توان و ظرفیت این نظریه را در بازنمایی فرهنگ قرآن مجید و عوالم معنایی آن می‌سنجد. 1 Cognitive semantics is the latest and at the same time the most prominent view among contemporary semantics theories which have been developed during the past four decades. This theory is so important that has drawn the attentions of different thinkers. What are the basics and the components of this theory? Can this view be seen as a justified paradigm in linguistics and semantics answerable to the problems of the domain of language and meaning? It is also important for Muslim scholars to see whether this theory can be an expressive and firm framework in reading the concepts of the Qur'an and the semantics of its educations. This paper, developed by analytical-comparative method, attempts to answer the above questions. The author, while reviewing the main elements of the theory of cognitive semantics, examines them particularly in the scientific philosophy perspective, and then measures the power and the capacity of this theory in representing the culture of the Holy Quran and its semantic realms 63 97 محمد باقر سعیدی روشن Mohammad Baqir Saeedi Roshan دانشیار گروه قرآن‌پژوهی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Iran saeedi@rihu.ac.ir : Meaning cognitive semantics experience body awareness conceptual metaphor empirical logic rational logic appearance inner meaning logic of the Quranic discourse purpose قرآن کریم.##ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1375). الاشارات و التنبهات، قم: نشر البلاغه.##آلوسی، محمود بن عبدالله (1415). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم والسبع المثانی، بیروت: دارالکتب العلمیه.##باربور، ایان (1374). علم و دین، ترجمة بهاءالدین خرمشاهی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##پورابراهیم، شیرین و دیگران (1390). «بررسی مفهوم ـ بصیرت ـ در زبان قرآن در چهارچوب معناشناسی شناختی»، پژوهش‌های زبان‌شناسی، ش 5.##جوادی آملی، عبدالله (1375). رحیق مختوم، ج 1، قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1378). تسنیم تفسیر قرآن کریم، ج 1، قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1388). تسنیم تفسیر قرآن کریم، ج 16، قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1394). تفسیر سورة انعام، جلسة 117، سایت اسراء.##راسخ مهند، محمد (1389). درآمدی بر زبان‌شناسی شناختی: نظریه‌ها و مفاهیم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.##سعیدی روشن، محمدباقر (1391). زبان قرآن و مسائل آن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سمت.##سعیدی روشن، محمدباقر (1394). اجلاسیة «نظریة منطق گفتمان قرآن»، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1363). مفاتیح الغیب، تهران: مؤسسة تحقیقات فرهنگی.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1981 م). الحکمه المتعالیه فی الااسفار العقلیه الاربعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی.##صفوی، کورش (1392). درآمدی بر معنی‌شناسی، تهران: سورة مهر.##صفوی، کوروش (1382). «بحثی دربارة طرح‌های تفسیری از دیدگاه معنی‌شناسی شناختی»، نامة فرهنگستان، ش 21.##طباطبایی، سید محمدحسین (1393 ق). المیزان فی تفسیر القرآن، ج 3، بیروت: مؤسسة اعلمی مطبوعات.##طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصر خسرو.##عندلیبی، عادل (1385). «عبد؛ استعارۀ کانونی در انسان‌شناسی قرآن»، حکمت، ش 7.##غروی اصفهانی، محمدحسین (1416 ق). بحوث فی علم الاصول، قم: دفتر انتشارات اسلامی.##فضل‌الله، محمدحسین (1419 ق). من وحی القرآن، ج 2 و 3، لبنان: دارالملاک.##قائمی‌نیا، علی‌رضا (1388). «نقش استعاره‌های مفهومی در تفکر دینی»، قبسات، (4) 14.##قائمی‌نیا، علیرضا (1390). معناشناسی شناختی قرآن، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.##قوشجی، عـلاءالدین عـلی بـن محمد (بی‌تا). شرح‌ تجرید‌ العقائد، قم: بیدار.##گیررتس، دیرک (1393). نظریه‌های معنی‌شناسی واژگانی، ترجمة کورش صفوی، تهران: علمی.##مصباح یزدی، محمدتقی (1368). آموزش فلسفه، ج 1، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.##مصباح یزدی، محمدتقی (1405 ق). تعلیقه علی نهایه الحکمه، قم: مؤسسة فی طریق الحق.##مطهری، مرتضی (1368). مجموعه آثار، ج 6، تهران: صدرا.##مطهری، مرتضی (1404). شرح مبسوط منظومه، ج 2، تهران: حکمت.##مطهری، مرتضی (بی‌تا). اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج 1، تهران: صدرا.##مطهرى، مرتضى (1370). آشنایى با قرآن، تهران: صدرا.##موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1370). آداب الصلاه، تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی.##نصری، عبدالله (1391). جلسة نقد کتاب معناشناسی شناختی قرآن، تهران: مرکز فرهنگی شهر کتاب.##نیلی‌پور، رضا (1394). زبان‌شناسی شناختی، دومین انقلاب معرفت‌شناختی در زبان‌شناسی، تهران: هرمس.##هوشنگی، حسین و محمود سیفی پرگو (1388). «استعاره‌های مفهومی در قرآن از منظر زبان‌شناسی شناختی»، پژوهش‌نامة علوم و معارف قرآن کریم، ش 2.##Geeraerts, Dirk (1997). Diachronic Prototype Sematics, Oxford Clarendon Press.##Johnson, M. and G. Lakoff (2002). ‘Why Cognitive Linguistics Requires Embodied Realism?’, Cognitive Linguistics, 13(3).##Johnson, Mark (1987). The Body in the Mind: the Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason, Chicago: University of Chicago Press.##Lakoff, G. and M. Johnson (1980, 2003). Metaphores we Live By, The University of Chicago Press.##Lakoff, G. and M. Johnson (1999). Philosophy in the Flesh: The Embodied Mind and Its Challenge to Western Philosophy, The University of Chicago Press.##Langacher, R. W. (1987). Foundations of Cognitive Grammer, Vol. 1, Standford, Ca: Standford University Press.##Lee, David (2001). Cognitive Liguistics, NewYork: Oxford University Press.##Rakova, Marina (2002). ‘The Philosophy Ebodied Realism: A High Price Marina to?’, Cognitive Linguistics, 13(3).##Raymond, W. and J. R. Gibbs (ed.) (2008). The Cambridge Handbook of Metaphor and Thought, Cambridge University Press.##Schreurs, Agneta (2002). Psychotherapy and Spirituality: Integrating the Spiritual Dimension into Therapeutic Practice, Jessica Kingsley Publishers.##Shokr, M. B. (2006). ‘The Metaphorical Concept ‘Life is a Journey’ in the Qur’an: A Cognitive-semantic Analysis, The 10th Issue of Metaphorik’, The Linguists List Journal, Vol. 10.##Ungerer, F. and H. J. Schmid (1996). An Introduction to Cognitive Linguistics, London and NewYork: Longman.##Ungerer, F. and H. J. Schmid (1996). An Introuduction to Cognitvie Linguistics, London and NewYork: Longman.##Yu, Ning (1998). Contemporary Theory of Metaphor: The Perspective From Chinese, Amesterdam: John Benjamins Publishing Co##

0 مطالعة توصیفی راه‌کارهای معادل‌گزینی برای اسامی خاص قرآنی در پنج ترجمة انگلیسی A Descriptive Study on Translation Strategies of the Quranic Proper Nouns in Five English Translations https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_2755.html 0 اسامی خاص در هر متنی اهمیت ویژه‌ای دارند، زیرا یکی از عناصر مهم بازتاب‌دهندة فرهنگی‌اند. اهمیت اسامی خاص در متون مقدس، از جمله قرآن، دوچندان است؛ زیرا بخشی از ویژگی‌های تاریخی اعصار گذشته از طریق همین اسامی قابل بازیافت است. در عین حال، بررسی معادل‌گزینی برای اسامی خاص در قرآن کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله در پی مطالعة توصیفی راه‌کارهای معادل‌گزینی انگلیسی برای اسامی خاص قرآنی از سوی جورج سیل، جان میدوز رادول، محمد مارمادوک پیکتال، آرتور جان آربری، و عبدالله یوسف علی است. انتخاب اسامی خاص بر اساس دسته‌بندی اقتباسی از دائرة‌المعارف قرآن کریم صورت گرفته و معیار تشخیص و نام‌گذاری راه‌کارهای ترجمة اسامی خاص بر اساس الگوی ون کویلی بوده است. تحلیل داده‌ها هم به‌صورت کیفی و هم به‌صورت کمی با استفاده از نرم‌افزار اس.پی.اس.اس انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ترتیب استفاده از راه‌کارها از بیش‌تر به کم‌تر به‌ترتیب عبارت‌اند از: جایگزینی با یک معادل در زبان مقصد، ترجمه (اسامی دارای معنای ضمنی خاص)، بازتولید آوایی، بازتولید آوایی به همراه توضیح اضافی در متن یا در پانوشت، و جایگزینی با یک اسم متعارف‌تر در زبان مبدأ یا مقصد. 1 Proper nouns are important elements in every text because they reflect culture. This importance is higher in religious texts, such as the Quran, because some historical aspects of the previous ages can be tracked down through such nouns. This article is a descriptive study of the translation strategies of the Quranic proper nouns by George Sale, John MedowsRodwell, Mohammed Marmaduke Pickthall, Arthur John Arberry, and Abdullah Yusuf Ali. The proper nouns were chosen based on the classification of the Encyclopedia of the Quran and they were coded based on Van Coillie's (2006) model. The data was analyzed both qualitatively and quantitatively through SPSS. The results revealed that the most frequent strategies for the translation of the Quranic proper nouns into English were respectively: replacement by a counterpart in the target language (exonym), translation (of names with a particular connotation), phonetic or morphological adaptation to the target language, non-translation plus additional explanation, replacement of a personal name by a common noun. 99 117 سیدعبدالمجید طباطبایی لطفی Seyyed Abdolmajid Tabatabaee Lotfi استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، ایران Iran tabatabaee.majid@yahoo.com Quran proper nouns translation strategies equivalence دانش‌نامة اسلامی (بی‌تا). اعلام قرآن، مؤسسة تحقیقات و نشر معارف اهل البیت علیهم‌السلام، قابل دسترسی از طریق آدرس:##http://wiki.ahlolbait.com/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86##دریایی، رسول (1383). خدمت و خیانت مترجمان قرآن: نقدی بر عملکرد مترجمان اروپایی به قلم پروفسور آربری، نشر اندیشة اسلامی.##فرحزاد، فرزانه (1374). ترجمة پیشرفته، تهران: دانشگاه پیام‌نور.##Al-Jabari, R. (2008). “Reasons for the Possible Incomprehensibility of Some Verses of Three Translations of the Meaning of the Holy Quran into English”, A Ph.D. Thesis, European Studies Research Institute (ESRI) School of languages University of Salford, Salford, UK. Available at: http://usir.salford.ac.uk/14918/1/494753.pdf.##Asadi Amjad, F. and M. Farahani (2013). “Problems and strategies in English translation of Quranic divine names”, International Journal of Linguistics, Vol. 5, No. 1.##Baker, M. (1992). In other Words: A Course Book on Translation, London: Routledge.##Bassnett, Susan (1991). Translation Studies, London: Routledge.##Fernandes, L. (2006). “Translation of names in children's fantasy literature: Bringing theyoung reader in to play”, New Voices in Translation Studies, 2.##Hervey, S. and I. Higgins (2002). Thinking French translation, a course in translation method: French to English (2nd ed.), London/ New York: Routledge.##Krašovec, J. (2010). The Transformation of Biblical Proper Names, Published by T & T Clark.##Langendonck, W. V. (2007). Theory and Typology of Proper Names, Mouton de Gruyter, Berlin New York.##Larson, M. L. (1984). Meaning-Bared Translation: A Guide to Cross-Language Equivalence, University Press of America.##Newmark, Peter (1988a). Approaches to Translation, London: Prentice Hall.##Newmark, Peter (1988b). A Textbook of Translation, London: Prentice Hall.##Sabzalipour, M. and K. Pishkar (2015). “Translation strategies of proper nouns in children’sLiterature”, Journal of Applied Linguistics and Language Research, Vo. 2, Issue 6, Available online at www.jallr.ir##The Koran Interpreted (1955). Translated by A. J. Arberry, Available at:##http://www.iqbalcyberlibrary.net/pdf/QA.pdf##The Koran: Translated from the Arabic by the Rev. J.M. Rodwell, M.A. with an Introduction by the Rev. G. Margoliouth, M.A. (2004). The Pennsylvania State University.A Penn State Electronic Classics Series Publication.Available at: http://www.inmental.net/the-koran-en.pdf.##The Koran: Translated into English from the Original Arabic (n.d.). Translated by Sale, G. (1734). Fredrick Warne and co. ltd. Great Britain.##The Meaning of the Glorious Quraan: Translated into the English Languageby Yusuf Ali's Translation, Shakir's Translation and Pickthall's Translation (n.d.). Available at: http://islamthreat.com/BOOKS/Koran_Three_Translations.pdf##Van Coillie, J. (2006). “Character Names in Translation: A Functional Approach”, in J.Van Coillie, & W. P Verschueren (eds.), Children's Literature in Translation: Challenges and Strategies, Manchester & Kinderhook: St. Jerome Publishing.##Vermes, A. P. (2003). “Proper names in translation: an explanatory attempt”, Across Languages and Cultures, 4 (1).##Wikipedia a (n.d.). “Abdullah Yusuf Ali”, Available at: https://en.wikipedia.org/wiki/Abdullah_Yusuf_Ali##Wikipedia b (n.d.). “The Holy Qur'an: Text, Translation and Commentary”, Available at: https://en.wikipedia.org/wiki/The_Holy_Qur%27an:_Text,_Translation_and_Commentary##

0 مفهوم‌شناسی تربیتی هم‌نشینی برخی از اسمای الهی در قرآن Concept of Educational Juxtaposition of Some of the Names of God in the Quran https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_2756.html 0 تأمل در مفهوم اسمای الهی و اوصاف پروردگار از مباحث درخور توجه در حوزة تربیت اسلامی است. خداوند در قرآن همواره از خود با اسمای حسنی یاد کرده  و طبعاً معرفت به این اسما باب جدیدی از تجلی جلوه‌های ازلی حق تعالی را در برابر انسان می‌گشاید. در اهمیت بحث از صفات و اسمای الهی همین‌بس که از دیرباز عالمان مسلمان از عارفان و فیلسوفان گرفته تا مفسران و متکلمان به این موضوع توجه ویژه‌ای کرده و آثاری را رقم زده‌اند. تأمل در آیات وحیانی قرآن حاکی از گونه‌های متفاوت کاربرد اسمای الله است؛ از جملة این ساختارها هم‌نشینی و تأثیر و تأثر اسمای الهی در یک‌دیگر است. امروزه بررسی واژگان و عبارت قرآنی از منظر معناشناختی و به شیوه‌های متعارف و به‌کاررفته بین معناشناسان برجسته مانند ایزوتسویکی از محورهای مهم در حوزة تحقیقات قرآن‌شناسی محسوب می‌شود؛ و بر این اساس این مقاله پژوهش و جستاری است به روش توصیفی و تحلیلی دربارة برخی اسما و صفات الهی و دریافت حکمت‌های تربیتی نهفته در چینش این اسما که به‌صورت دوگانه یا چندگانه در قرآن آمده است. توجه به چنین محورهایی به‌ویژه ما را در فهم و به‌کارگیری مؤلفه‌های مهم در فرایند تربیت انسان، در جایگاه جانشین خدا روی زمین، یاری خواهد کرد. 1 Considering the concept of divine names and attributes of the Lord of the issues deserve attention in the field of Islamic education is. Allah always mentioned with the names and naturally Hosni knowledge of the names of new manifestations of eternal manifestation of God against man opens. Reflect on the verses of the Quran revealed the names of God is revealed from different types of applications such as urban structure and effects on each other divine names. This article is about the training received wisdom lies in the arrangement of the names found in the Quran is that dual or multiple. 119 140 محسن قاسمپور Mohsen Ghasempour دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان Iran ghasempour@kashanu.ac.ir مهدی مطیع Mahdi Motia دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه اصفهان Iran mahdimotia@gmail.com پیمان کمالوند Peyman Kamalvand دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان Iran peyman.kamalvand@gmail.com Divine Names-Companionship names-Wisdom of Education قرآن کریم.##ابن عربی، محیی‌الدین (1383). کشف المعنی عن سرّ اسماءالحسنی، ترجمه و شرح علی زمانی قمشه‌ای، قم: مطبوعات دینی.##ابن فارس، احمد بن فارس بن زکریا (1391 ق). معجم مقاییس اللغه، مصر: شرکه مکتبه و مطبعه مصطفی البابی الحلبی.##ابن منظور، محمد بن مکرم (1414 ق). لسان العرب، بیروت: دار صادر.##احمدی، بابک (1370). ساختار و تأویل متن، تهران: نشر مرکز.##امین، سیده نصرت (1361). مخزن العرفان فی تفسیر القرآن، تهران: نهضت زنان مسلمان.##امین، سیده نصرت (بی‌تا). سیر و سلوک، اصفهان: کتاب‌فروشی ثقفی.##ایزوتسو، توشیهیکو (1361). خدا و انسان در قرآن، ترجمة احمد آرام، تهران: شرکت سهامی انتشار.##ایزوتسو، توشیهیکو (1378). صوفیسم و تائویسم، ترجمة محمدجواد گوهری، تهران: روزنه.##آلوسی، شهاب‌الدین سیدمحمد (بی‌تا). روح‌المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، بیروت: دارالحیاه التراث العربی.##جوادی آملی، عبدالله (1387). تسنیم، قم: اسراء.##جوهری، اسماعیل بن حماد (1376 ق). تاج اللغه و صحاح العربیه، تحقیق احمد عبد الغفور عطار، مصر: دار الکتاب العربی.##حسینی همدانی، سیدمحمدحسین (1404 ق). انوار درخشان، تهران: کتاب‌فروشی لطفی.##خرمشاهی، بهاءالدین (1377). دانش‌نامة قرآن، تهران: دوستان.##خمینی، روح‌الله (1374). شرح دعای سحر، ترجمة سیداحمد فهری، تهران: اطلاعات.##خمینی، روح‌الله (1381). تفسیر سورة حمد، تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).##دینانی ابراهیمی، غلامحسین (1375). اسما و صفات حق، تهران: اهل قلم.##راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412 ق). المفردات فی غریب القرآن، بیروت: دارالعلم الدارالشامیه.##رحیمیان، سعید (1376). تجلی و ظهور در عرفان نظری، قم: انتشارات تبلیغات اسلامی.##زمخشری، جارالله (1407 ق). تفسیر کشاف، تصحیح مصطفی حسین احمد، بیروت: دارالکتاب العرب.##شعرانی، ابوالحسن (1396). نثر طوبی، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه.##طالقانی، سیدمحمود (1345). پرتوی از قرآن، تهران: شرکت سهامی انتشارات.##طباطبایی، سیدمحمدحسین (1415 ق). رسالة التوحیدیه، قم: جامعة مدرسین.##طباطبایی، سیدشرف‌الدین (1379). اسماءالحسنی، تهران: بهراد.##طباطبایی، سیدمحمدحسین (1417 ق). المیزان فی تفسیر القرآن، قم: انتشارات اسلامی.##طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصرخسرو.##طوسی، محمد بن حسن (1409 ق). التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق و تصحیح احمد حبیب قیصر امامی، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.##طیب، سیدعبدالحسین (1378). اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات اسلام.##العالمی، الموتمر (1406 ق). فقه المنسوب الی امام رضا، مشهد: مؤسسة آل‌بیت علیهم‌السلام.##فخر رازی، محمد بن عمر (1369). تفسیر الکبیر، تهران: دارالکتب العلمیه.##فلسفی، محمدتقی (1351). گفتار فلسفی (آیة‌الکرسی)، تهران: معارف اسلامی.##قرشی، علی‌اکبر (1307). قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه.##قونوی، صدرالدین محمد بن اسحاق (1374). مصباح الانس، تصحیح محمد خواجوی، تهران: مولی.##کاشانی، عبدالرزاق (1426 ق). لطائف الاعلام فی اشارات اهل الالهام، قاهره: مکتبه الثقافه الدینیه.##کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق (1407 ق). کافی، تهران: دارالکتب الإسلامیه.##کاظمی خلخالی، زین‌العابدین (بی‌تا). تفسیر آیة‌الکرسی، تهران: مؤسسة عطایی.##مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (1341). عرشیه، ترجمة غلامحسین آهنی، اصفهان: انتشارات دانشکدة ادبیات دانشگاه اصفهان.##