کاربست انتقادی نظریۀ آمیختگی مفهومی در خوانش «خزائن الهی» در المیزان

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران. تهران. ایران.

2 گروه فلسفه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

فهم معنای «خزائن الهی» با این مسأله روبرو است که چگونه می­توان نزد خدا (عند الله) خزائنی برای اشیاء تصور کرد؟ خزائن ظرف مکان برای اندوخته­های مادی نظیر گنج و ثروت و خدا موجودی غیرجسمانی، نامحدود و بدون مکان است. برای پاسخ به این سوال در مقام کشف علت (و نه دلیل) می­توان از نظریۀ آمیختگی مفهومی بهره برد؛ کاربست انتقادی این نظریه نشان می­دهد با بازسازی برخی سازوکارهای این رویکرد شناختی و توجه به گفتمان قرآنی در فعال نمودن فضای ذهنیِ «الهی» می­توان به معانی نوظهور در فضای آمیخته نهایی دست یافت؛ مطابق خوانش المیزان از خزائن الهی، رابطۀ خزائن الهی و اشیاء، رابطۀ نامحدود و محدود تلقی شده است؛ از این جهت همچنان می­توان خزائن الهی را واقعاً خزانه­هایی برای موجودات دانست و در عین حال عینیت ظرف و مظروف را لحاظ نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

critical use of conceptual blending theoryin the interpretation of Divine KHAZAIN in Almizan

نویسندگان [English]

  • Ahad Faramarz GHaramaleki 1
  • mehdi bagheri 2
1 professor at Department of Philosophy and Islamic Kalam, Faculty of Theology and Islamic Studies, university of Tehran. Tehran. Iran.
2 Department of Philosophy and Islamic Kalam, Faculty of Theology and Islamic Studies,university of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

There is a main problem in understanding of "Divine Khazain" (Divine Treasury): how can imagine objects in the KHAZAYIN ( Treasury) nearby the God. Material KHazain (physical treasury) is a place of objects like treasure and worth; nevertheless, God is everlasting and limitless. In the term of reason and not justification, can use the conceptual blending theory; critical use of this theory shows that among remaking of some functions can activate the mental space of "divine" which is correlates with Quranic discourse. Based on the Almizan (bu allameh Tabatabaie) interpretation, Emerge of creative meanings in the blended space reflects a new construe: relation between Divine Khazain and objects are as same as the relation between limitless and limited; hence, we can predicate Khazain ( Treasury) to Divine Khazain (Divine Treasury); yet, the container and the content can be consider the same. key words: Quran karim, Quranic discourse, cognitive semantics, conceptual blending

کلیدواژه‌ها [English]

  • divine KHAZAIN (God's treasury)
  • conceptualization
  • cognitive semantics
  • conceptual blending
قرآن کریم.

ابن درید، محمد بن حسن(1988م). جمهرة اللغة، بیروت: دار العلم للملایین‏.

ابن فارس، احمد بن فارس(1404ق)، معجم مقاییس اللغه، قم: مکتب الاعلام الاسلامی‏.

ابن‏عاشور، محمدطاهر(1420ق)، تفسیر التحریر و التنویر، 6، بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.

ابن منظور، محمد بن مکرم(1414ق)، لسان العرب، بیروت: دار صادر.

ازهرى، محمد بن احمد(1421ق)، تهذیب اللغة ، بیروت: دار احیاء التراث العربی.‏

افراشی، آزیتا(1395). مبانی معناشناسی شناختی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

پترسون و دیگران، مایکل(1388)، عقل و اعتقاد دینی، تهران: طرح نو.

جوهرى، اسماعیل بن حماد(1376ق)، الصحاح، بیروت: دار العلم للملایین‏.

درزی، قاسم؛ پاکتچی، احمد؛ فرامرز قراملکی، احد(1395). «الزامات روش­شناختی مطالعات میان رشته­ای قرآن کریم»، مطالعات قرآن و حدیث، شماره 19، 35-71.

راغب اصفهانى، حسین بن محمد(1412ق)، مفردات ألفاظ القرآن ، بیروت: دار القلم.‏

زمخشرى، محمود بن عمر(1979م)، أساس البلاغة، بیروت: دار صادر.

شیبانى، اسحاق بن مرار(1975م)، کتاب الجیم، قاهره: الهیئه العامه لشئون المطابع الامیریه‏.

شیروانی، علی و همکاران (1391)،مباحثی در کلام جدید، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

طباطبایى، محمدحسین(1374)، ترجمه تفسیر المیزان، موسوى، محمد باقر، جلد 1؛11؛7؛12؛13، چاپ 5، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه.

طبرى، محمد بن جریر(1412ق)، جامع البیان فى تفسیر القرآن، بیروت: دار المعرفة.

عبدالباقی، محمد فؤاد(1364ق)، المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، قاهره: دارالکتاب المصریه.

فراهیدى، خلیل بن احمد(1409ق)، کتاب العین، قم: نشر هجرت‏.

فولادوند، مهدی(1418ق)، ترجمه قرآن کریم، 3، تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى‏.

فیروز آبادى، محمد بن یعقوب(1415ق)، القاموس المحیط، بیروت:دار الکتب العلمیة.

قائمی نیا، علیرضا(1390). معناشناسی شناختی قرآن، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

مطیع، مهدی؛ پاکتچی، احمد؛ نامور مطلق، بهمن(1388). «درآمدی بر استفاده از روش های «معناشناسی» در مطالعات قرآنی»، پژوهش دینی، شماره 18، 105-132.

نیلی پور، مریم(1395). معناشناسی تقوا در قرآن، رساله دکترای تخصصی، قم: دانشگاه قرآن و حدیث.

یگانه، فاطمه(1392). بررسی استعاره­های بهشت و جهنم در ترجمه قرآن، انجیل و تورات با رویکرد   معنی شناسی شناختی، پایان­نامه کارشناسی ارشد، ، تهران: دانشگاه الزهرا(س)

 

COULSON, Seana(2001), Semantic Leaps: Frame-shifting and Conceptual Blending in Meaning Construction, New York and Cambridge: Cambridge University Press.

Fauconnier, Gilles; Mark Turner(2004). "Conceptual Blending, Form, and Meaning"  Cognitive Semiotics, special issue of Recherches en Communication, no. 19,1-30.

Fauconnier, Gilles; Mark Turner(2002). The way we think: Conceptual Blending and the Mind’s Hidden Complexities, New York: Basic Book.

Robbins, Veron(2007).''conceptual blending and early Christian imagination'', explaining Christian origins and early Judaism, volume 89, 161-196.