Quranic Studies and Islamic Culture

Reflections of Divine Piety in the Framework of Conceptual Schemata: A Cognitive Semantics Approach

Document Type : Research Article

Authors

Fathiyeh Fattahizadeh 1
Arefeh Davoodi 2

1 Professor, Department of Quranic Science and Hadith, Faculty of Theology, Alzahra University, Tehran,Iran

2 Post- Doc Researcher in Quran and Hadith Sciences, Alzahra University, Department of Quranic Studies and Hadith, Faculty of Theology and Islamic Studies, Alzahra University/Tehran, Iran

10.22034/isqs.2025.50136.2348
Abstract
The cognitive process of understanding is fundamentally grounded in schemata, Employing descriptive-analytical method, this inquiry aims to examine the conceptual schemata utilized in the verses related to divine piety and its derivatives, based on the selected model of Evans and Green. Furthermore, it will investigate the frequency of these schemata and their role in comprehending the concept of divine piety. To analyze the research data, the relevant verses will be examined through conceptual schemata, with approximately 115 relevant verses extracted for this purpose. The significance of divine piety and the presence of conceptual schemata within this moral concept justify its selection for study. In this context, general categories of conceptual schemata related to divine piety and its derivatives will be identified in each instance. The frequency analysis reveals that force schemata, particularly those of the obligation type, exhibit the highest prevalence. Following this, balance schemata rank second in frequency. The force schemata in the conceptual domain of the verses on divine piety manifest through causal interactions, often expressed in verbs that convey commands. These schemata exert a compelling obligation in divine discourse, guiding audiences toward divine piety. Moreover, a balance between action and reward is discernible in divine communication.

Keywords

Cognitive Semantics
Conceptual Schemata
Holy Quran
divine piety

Subjects


قرآن‌کریم
ابن‌عاشور، طاهربن‌محمد. (1984). تفسیر التحریر و التنویر، تونس: الدارالتونسیّة‌.
ابن‌منظور، محمّدبن مکرم. (1414). لسان‌العرب، بیروت: دارصادر.
امین، نصرت‌بیگم. (بی‌تا). تفسیر مخزن‌العرفان در علوم قرآن. بی‌جا: بی‌نا.
امین، نصرت‌بیگم، نیلفروشان، محمدرضا. (1379). سیروسلوک در روش اولیاء و طریق سیر سعداء. اصفهان: انتشارات گلبهار؛ چاپ نشاط.
جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد. (1376). الصحاح: تاج‌اللغة و صحاح العربیة. بیروت: دارالعلم للملایین.
حمیری، نشوان‌بن‌سعید. (1420). شمس‌العلوم. محقق/ مصحح: مطهربن‌علی اریانی، یوسف محمد عبدالله و حسن‌بن عبدالله عمری. دمشق: دارالفکر.
دَرّاز، محمّد عبدالله. (1408). دستورالأخلاق فی‌القرآن‌الکریم. مترجم: عبدالصبور شاهین. بیروت: دارالبحوث‌العلمیّة.
راسخ مهند، محمد. (1386). «اصول و مفاهیم بنیادی زبان‌شناسی شناختی». مجله بخارا. 63. 172-191.
راسخ مهند، محمد. (1389). درآمدی بر زبان‌شناسی شناختی، نظریه‌ها و مفاهیم. تهران: سمت.
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمّد. (1412). مفردات‌ ألفاظ‌القرآن. بیروت: دارالقلم.
روشن، بلقیس. فاطمه یوسفی راد و فاطمه شعبانیان. (1392). «مبنای طرح‌واره‌ای استعاره‌های موجود در ضرب‌المثل‌های شرق گیلان». زبان‌شناخت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 4 (2)، 75-94.
روشن، بلقیس، اردبیلی، لیلا. (1392). مقدّمه‌ای بر معناشناسی شناختی. تهران: نشر علم.
سیّد، عبدالحمید مصطفی (بی‌تا). الافعال فی‌القرآن‌الکریم. جدّه: دارالبیان‌العربی.
شعبانیان، فاطمه. (1391). طرح‌واره‌های تصوّری در ضرب‌المثل‌های شرق گیلان. (پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد)، دانشگاه پیام نور، تهران. 
صبوحی طسوجی، علی (1400). تدبّر در قرآن‌کریم. قم: تدبّر در کلام وحی و سیرة ائمّة اطهار(ع).
صفری، سید ناصر. (1374). «مفهوم تقوا و کاربرد آن در قرآن‌کریم». نشریه پژوهش‌های قرآنی، 4، 251-268.
طباطبایی، محمدحسین. (1402). المیزان فی تفسیرالقرآن. لبنان/ بیروت: مؤسسة‌الأعلمی للمطبوعات.
طبرسی، فضل‌بن‌حسن. (1412). تفسیر جوامع‌الجامع. قم: حوزه علمیّه قم، مرکز مدیریت.
طیب، عبدالحسین. (1369). اطیب‌البیان فی تفسیرالقرآن. تهران: اسلام.
فیض کاشانی، ملّامحسن. (بی‌تا). الصافی فی تفسیرالقرآن. مشهد: دارالمرتضی‌للنشر.
فیومی، احمدبن‌محمّد. (1414). المصباح‌المنیر فی غریب الشرح‌الکبیر للرافعی. قم: مؤسسه دارالهجرة.
محمدقاسمی، حمید. (1390). جلوه‌هایی از هنر تصویر آفرینی در قرآن. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. 
مدرسی، سیدمحمدتقی. (1419). تفسیر مِن هُدَی‌القرآن. تهران: دار محبّی‌الحسین(ع).

Clausner, TC. & W. Croft (1999). Domains and Image Schemas. Cognitive Linguistics, 10, 1, 1.
Evans, V. (2007). A Glossary of Cognitive Linguistics Glossaries in Linguistics. Edinburgh: University Press. 
M. Green (2006). Cognitive Linguistics: An Introduction. Edinburgh University Press. 
Johnson, M. (1987). The Body in Mind: The Bodily Basis of Meaning, Imagination, and Reason. The University of chicago Press.
Langacker, R. W. (2008). Cognitive Grammar: a basic instruction. Oxford: Oxford University Press.
Takahashi, H. (2012). A Cognitive Linguistic Analysis of the English Imperative: reference to Japanese Imperatives, Amsterdam:john Benjamins.
Talmy, L. (2000). Toward a Cognitive semantics (2 Volumes). Cambridge, MA: MIT Press. 
Jakel, O. (2002). Hypothesis Revisited: The Cognitive Theory of Metaphor Applied to Religious Text. (jaekl@anlistic.uni-halle.de).
Quranic Studies and Islamic Culture
Volume 9, Issue 2
Spring 2025
Pages 52-81

  • Receive Date 27 November 2024
  • Revise Date 27 March 2025
  • Accept Date 11 April 2025

Home

Guide for Authors

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us