روش شناسی و ارزیابی ترجمه های قرآن کریم در برگردان ضرب المثل های اخلاقی قرآن، همراه با ترجمه های پیشنهادی (بررسی موردی ترجمه های دهلوی، فولادوند و فیض الاسلام)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم و فنون قرآن تهران

2 کارشناسی ارشد تفسیر قرآن مجید، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه

چکیده

مطالعه و بررسی امثال­القرآن از دیرباز تا کنون مورد توجه بسیاری از قرآن پژوهان بوده است،  دقّت در لطائف و ظرائف تمثیلات قرآنی، مبدأ تأملات شایسته متفکران و خلق آثار گران سنگی در این حوزه بوده است. لذا، ترجمه این دسته از آیات نیز به نوبه خود از اهمیت بالایی برخوردار می­باشد. حال آنکه بررسی ترجمه­های مختلف قرآن کریم همچون ترجمه های دهلوی، فولادوند و فیض الاسلام، نشان از وفاداری بسیار مترجمان محترم به آیات قرآن دارد، به ­طوری­که روح ضرب­المثل­های قرآن در ترجمه منعکس نشده است. این مسأله موجب محصور ماندن خواننده در معنای تحت اللفظی (ترجمه معنایی) عبارات گشته و در نهایت کاهش کیفیِ بازتاب مفاهیم قرآنی و میزان اثر گذاری ترجمه بر خوانندگان را به دنبال دارد. در حالی­که ترجمه امین و وفادار ترجمه­ای است که به صورت و محتوای متن اصلی وفادار باشد. روش پیشنهادی در مقاله حاضر (معنایی – ارتباطی) شاید بتواند در ترجمه این دسته از آیات قرآن راهگشا باشد.
   در این جستار سعی شده با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد انتقادی، به تأثیر بسزای ترجمه ضرب المثل­های قرآن در پیام رسانی آیات و نیز ارزیابی عملکرد مترجمان (دهلوی، فولادوند و فیض الاسلام) در برگردان ضرب المثل های اخلاقی قرآن پرداخته شود، تا از ره آورد آن بتوان به روشی مناسب و کارآمد دست یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Methodology and Evaluation of Holy Quran Translations In Translation of Ethical Quran Proverbs Along With Suggested Translations

نویسندگان [English]

  • Reza Amani 1
  • Zahra Rezaee 2
  • Zahra Khoshnamvand 2
1 Assistant Professor of Quran Science and Education University
2 Masters in Quranic Interpretation of Quran Science and Education University
چکیده [English]

The study of  Qur'anic proverbs from a long time ago has been considered by Quran scholars.  The Qur'anic scholars thought of the delicacies of Qur'anic verses and they created valuable works. Therefore, a translating Quranic proverb is of great importance. The translation of Quran translators reflects their trust and loyalty in translating Quranic verses. So that the spirit of Quranic proverbs id not translated in to translation. This had led the reader to remain literal. Consequently, the translation of Quranic concepts does not have much effect on readers. A loyal translation is a translation that is faithful to the content of the original text. The proposed method in this article is a Communicative – semantic method. In this paper, we tried to use a descriptive analytical methodAnd a critical approach, review the Influence the Quranic Proverbs in the message of the verses And the performance of some translators, such as Pulāḍāwād, Dehlavi andFeyz al-Islam in Revealing Qur'anic Proverbs. So that we can reach the appropriate and efficient way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Quranic Proverbs
  • Quran translator
  • semantic translation
  • communication translation
 قرآن کریم؛
آلوسی، سید محمود (1415ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دار الکتب العلمیة، الطبعة الأولی.
ابن عبد ربه، احمدبن محمد (1407ق)، العقد الفرید، بیروت: دارالکتب العلمیه، چاپ سوم.
ابوحیان اندلسی، محمد بن یوسف (1420ق)، البحر المحیط فی التفسیر، تحقیق: صدقی محمد جمیل، بیروت: دار الفکر، چاپ اول.
بی آزار شیرازی، عبدالکریم (1376ش)، قرآن ناطق، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول.
حسینى شاه­عبدالعظیمى، حسین بن احمد (1363ش)، تفسیر اثناعشرى‏، تهران‏: انتشارات میقات، چاپ اول.
حکمت، علی اصغر (1387ش)، امثال قرآن،  آبادان: انتشارات پرستش، چاپ سوم.
دهخدا، علی اکبر (1363ش)، امثال و حکم، تهران: انتشارات امیر کبیر.
دهلوی، شاه ولی الله (1417ق)، ترجمه قرآن، مدینه: مجمع ملک فهد لطباعة المصحف الشریف، چاپ اول.
زمخشری، محمود(1407ق)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی، چاپ سوم.
سعدی، مصلح الدین (1394ش)، کلیات سعدی، تصحیح: محمدعلی فروغی، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ هفدهم.
سلماسی زاده، محمد جواد (1369ش)، تاریخ سیر ترجمه قرآن در جهان، تهران: امیر کبیر، چاپ اول.
سیوطی، عبدالرحمن (1404ق)، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، قم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، چاپ اول.
طباطبایی، سید محمد حسین (1417ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ پنجم.
طبرسی، فضل بن حسن‏ (1377ش)‏، تفسیر جوامع الجامع‏، تهران: ‏انتشارات دانشگاه تهران و مدیریت حوزه علمیه قم.
ـــــــ ، ــــــــــــــــ (1372ش‏)،‏ مجمع البیان فى تفسیر القرآن، تهران،‏‏ انتشارات ناصر خسرو.
طبری، محمد بن جریر(1412ق)، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالمعرفة، چاپ اول.
طریحی، فخرالدین (1375ش)، مجمع البحرین، تهران: کتاب فروشی مرتضوی، چاپ سوم.
طوسی، محمد بن حسن (1414ق)، امالی، قم: مؤسسه بعثت، چاپ اول.
فخر رازی، محمد بن عمر (1420ق)، مفاتیح الغیب، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، الطبعة الثالثة.
فرح زاد، فرزانه (1387ش)، ترجمه پیشرفته1، تهران: دانشگاه پیام نور، چاپ اول.
فولادوند، محمد مهدى (1415ق)،‏ ترجمه قرآن، تهران: دار القرآن الکریم (دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى)، چاپ اول.
فیض الاسلام، سید علی نقی (1378ش)، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، تهران، انتشارات فقیه، چاپ اول.
لطفی پورساعدی، کاظم (1387ش)، درآمدی به اصول و روش ترجمه، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، چاپ هشتم.
مکارم شیرازى، ناصر (1374ش)، تفسیر نمونه‏، تهران‏: دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول.
نجفی خمینی، محمد جواد (1398ق)، تفسیر آسان، تهران، انتشارات اسلامیه، چاپ اول.
نیومارک، پیتر (1386ش)، دوره فنون ترجمه، مترجمان: منصور فهیم و سعید سبزیان مرادآبادی، تهران: رهنما، چاپ اول.